Sporcular için Kas Gelişiminde Multivitamin Takviyesi

Kısa cevap: Multivitamin, eksiklik varsa yararlıdır; yeterli ve dengeli beslenen sporcuda performansı artırdığına dair kanıt sınırlıdır.

Sporcular için multivitamin takviyeleri, sağlıklı bir yaşam tarzı ve dengeli beslenme programının bir parçası olarak düşünülebilir. Özellikle bazı sporcuların yüksek yoğunluklu antrenman dönemlerinde veya vücudunun gereksinim duyduğu başka durumlarda ek destek alması gerekebilir. Egzersiz yapan bireyler için B vitaminleri, C vitamini, D vitamini ve magnezyum gibi besin maddeleri en başta gelir, çünkü bu maddeler eksikliği enerji üretimini, kas işlevselliğini ve antrenman sonrası toparlanmayı pozitif yönde etkileyebilir. Her durumda olduğu gibi herhangi bir takviye programına başlamadan önce bir sağlık uzmanı veya beslenme uzmanıyla konuşmak vitamin ve minerallerin aşırı alımını önleme ihtiyaca yönelik ek gıda alımı amacıyla önemlidir.

Multivitamin İçinde Ne Barındırır ve Ne İşe Yarar?

Multivitaminler genellikle çeşitli vitaminler, mineraller ve bazı diğer besin maddelerini içeren bir besin takviyesidir. İçerdikleri bileşenler, üründen ürüne değişmekle beraber tipik olarak aşağıdaki öğeleri içerebilir:

Vitaminler: A, C, D, E, K ve B kompleksi vitaminleri (B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12). Her bir vitaminin vücutta çeşitli fonksiyonları vardır; örneğin, C vitamini bağışıklık sistemini desteklerken, D vitamini kemik sağlığı için önemlidir.

Mineraller: Kalsiyum, magnezyum, potasyum, demir, çinko, selenyum ve diğerleri. Bu mineraller vücutta çeşitli işlevlere sahiptir; örneğin, kalsiyum kemik sağlığı için önemlidir, demir ise kan sağlığı için gereklidir.

Diğer Besin Maddeleri: Bazı multivitaminler, omega-3 yağ asitleri gibi diğer besin maddelerini de içerebilir.

Multivitaminlerin kullanım amacı kişiden kişiye değişebilir. Genellikle vitamin ve mineral eksikliğini gidermeye yardımcı olmak amacıyla kullanılır ve bir sağlık uzmanı kontrolünde tüketilir. Elbette tüketilen miktar kişiden kişiye değişmekle birlikte beslenme programınıza da uygun olmalıdır.

Kimler Hangi Durumlarda Multivitamin Kullanabilir?

Multivitamin kullanımı keyfi olmamalıdır. Bir sağlık uzmanının görüşü bu süreçte etkilidir. Genel olarak yetersiz veya dengesiz bir beslenme biçimine sahip olanlar, gebelik veya emzirme dönemindekiler, hastalık/yaşlılık sebebiyle uyguladıkları diyet sebebiyle yaşadıkları vitamin veya mineral eksikliği genellikle multivitamin kullanmaktadırlar. Benzer şekilde yoğun bir egzersiz programına sahip olan sporcuların da gerekenden daha fazla vitamin ve mineral ihtiyacı olabilir. Bu gibi durumlarda yine kontrollü bir şekilde takviye vitamin alımı enerji artırımında, metabolizma düzenlemede ve kas gelişimine yardımcı olmada etkili olabilmektedir.

Sporcular Neden Takviye Multivitamin Kullanmalılar?

Kas gelişimi hedefleyen, düzenli ve yoğun egzersiz yapan sporcular normalden daha fazla enerjiye ve besine ihtiyaç duyar. Benzer şekilde artan vitamin ve mineral ihtiyacını da yalnızca beslenmeden karşılayamayabilirler. Ek olarak yine yoğun kas antrenmanlarında kas yıkımı gerçekleşebilir, kasların onarılması ve enerjinin geri kazanılmasında takviye vitamin ve minerallerin önemli bir yeri vardır. Özellikle C ve E vitamini gibi antioksidanlar kasların toparlanmasını hızlandırmaya yardımcı olur. Benzer şekilde, böyle yoğun antrenmanlarda çok fazla enerji tüketimi gerçekleşir, B vitaminleri takviyesi de bu kaybedilen enerjiyi geri toplamda yardımcıdır.

Yoğun bir spor programı uygulayan bireylerde dönem dönem bağışıklık düşüşü yaşanabilir, C ve D vitamini ile çinko, bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur. Son olarak sporcuların sıvı dengesini ve elektrolit seviyelerini düzenlemek amacıyla da multivitaminler tüketilmektedir.

Multivitamin Nasıl ve Ne Kadar Kullanılır?

Multivitaminlerin içeriğindeki vitaminler genellikle yağda veya suda çözünen vitaminler olduğu için yemekle birlikte alınması emilimini kolaylaştırır. Ayrıca genelde sabah bir kere veya sabah akşam birer kere kullanılan takviye vitaminler, bir sağlık uzmanının onayı ile alınması elbette kişi için doğru ve istenilen sonuçlara sebep olacaktır.

Bilim ne diyor?

Dayanıklılık sporcularında yapılan bir çalışmada sporcular D vitamini dışındaki tüm vitaminleri diyetle karşılamış; buna rağmen C ve E vitamini takviyesi, diyette eksiklik kanıtı olmamasına rağmen yaygın kullanılmıştır (Knez ve Peake, 2010). Yani multivitaminin asıl yeri eksikliğin giderilmesidir; yeterli beslenen bireyde ek performans faydası sınırlıdır. Tekil vitamin ve mineraller için EFSA'nın onayladığı “normal fonksiyona katkı” beyanları geçerlidir.

Kaynaklar (PubMed): Knez ve Peake, Int J Sport Nutr Exerc Metab 2010, doi:10.1123/ijsnem.20.6.507.

Nutrade Akademi görüşü

Önce dengeli beslenme ve olası eksikliklerin (örneğin D vitamini) tespiti gelir; multivitamin bir sigorta poliçesidir, performans hapı değil.

Sıkça Sorulan Sorular